Εισαγωγή

FX ή Forex ή συναλλαγματική ισοτιμία είναι μερικές από τις πιο συνηθισμένες λέξεις που χρησιμοποιούνται για να εξηγήσουν την παγκόσμια αγορά συναλλάγματος, η οποία είναι η μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο, από άποψη όγκου συναλλαγών. Σχεδόν καθένας από εμας έχει συμμετάσχει σε μια διαπραγμάτευση συναλλάγματος χωρίς να το αντιληφθεί. Για παράδειγμα, όταν ένας επιχειρηματίας αλλάζει λίρες σε ευρώ για να καλύψει τα έξοδα για ένα σεμινάριο στο Βερολίνο ή όταν μια οικογένεια αλλάζει ευρώ σε δολάρια για να πληρώσει το πανεπιστήμιο για το παιδί της που σπουδάζει στις ΗΠΑ.

Τα μεγαλύτερα κέντρα της αγοράς συναλλάγματος είναι το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη, με τη Σιγκαπούρη, το Τόκιο και το Χονγκ Κονγκ να συμπληρώνουν το παζλ των αγορών με 75% ημερήσιο όγκο. Τα μεγαλύτερα κέντρα της αγοράς συναλλάγματος είναι το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη, με τη Σιγκαπούρη, το Τόκιο και το Χονγκ Κονγκ να συμπληρώνουν το παζλ των αγορών με 75% ημερήσιο όγκο. Τα μεγαλύτερα κέντρα της αγοράς συναλλάγματος είναι το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη, με τη Σιγκαπούρη, το Τόκιο και το Χονγκ Κονγκ να συμπληρώνουν το παζλ των αγορών με 75% ημερήσιο όγκο.

  • Η μεγαλύτερη με διαφορά χρηματοοικονομική αγορά στον κόσμο.
  • Το FX είναι μακράν η πιο διαφανής και ρευστοποιήσιμη αγορά, με τον ημερήσιο κύκλο εργασιών να υπερβαίνει τα 5 τρισεκατομμύρια δολάρια κάθε μέρα, σύμφωνα με την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών.
  • Κλειστή μόνο κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Η αγορά συναλλάγματος λειτουργεί κανονικά 24 ώρες την ημέρα, 5 ημέρες την εβδομάδα. Η αγορά συναλλάγματος λειτουργεί κανονικά 24 ώρες την ημέρα, 5 ημέρες την εβδομάδα.
  • Δυνατότητα χρήσης μόχλευσης για την αύξηση των θέσεων διαπραγμάτευσης και επίσης για αντιστάθμιση θέσεων (hedge positions).
  • Δυνατότητα συναλλαγών από οπουδήποτε στον κόσμο
  • Χαμηλά περιθώρια σχετικού κέρδους σε σύγκριση με άλλες αγορές

Με βάση την Triennial Central Bank Survey για την αγορά συναλλάγματος το 2013 από την BIS, μπορούμε να αντλήσουμε μερικά πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα για τη μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο.

Συνολικός Όγκος Συναλλαγών:Το FX είναι μακράν η πιο διαφανής και ρευστοποιήσιμη αγορά, με ημερήσιο κύκλο εργασιών άνω των 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα, σύμφωνα με την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών. Όπως βλέπουμε παρακάτω, η βιομηχανία αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, με περισσότερο από 65% τα τελευταία 6 χρόνια.

Ανά νόμισμα: Ο λόγος για την κυριαρχία του δολαρίου στην αγορά του FX μπορεί εύκολα να εξηγηθεί στο παρακάτω διάγραμμα. Το αμερικανικό δολάριο συμμετέχει, άμεσα ή έμμεσα, στο 87% των καθημερινών συναλλαγών στην αγορά συναλλάγματος. Το δεύτερο πιο διαπραγματεύσιμο νόμισμα είναι το ευρώ το οποίο αντιπροσωπεύει το 33% του όγκου συναλλαγών. Το ιαπωνικό γεν είναι στην τρίτη θέση με το 23% των καθημερινών συναλλαγών, με τις τελευταίες ενέργειες της BoJ να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτή την άνοδο πάνω από την στερλίνα.

Ανά ζεύγος νομισμάτων:Στο προηγούμενο διάγραμμα είδαμε τις μετρήσεις των πιο εμπορεύσιμων νομισμάτων. Στην ουσία, είναι εύκολο να κατανοήσετε τα πιο διαπραγματεύσιμα ζεύγη νομισμάτων στην αγορά του FX:

  • EUR/USD 24,1%
  • USD/JPY 18,3%
  • GBP/USD 8,8%
  • AUD/USD 6,8%

Ανά χώρα: Πολλοί από τους επενδυτές πιστεύουν ότι η Νέα Υόρκη είναι η «καρδιά» της αγοράς του FX. Όπως βλέπετε στο παρακάτω διάγραμμα, το Λονδίνο αντιπροσωπεύει το 42% του ημερήσιου κύκλου εργασιών, ενώ η Νέα Υόρκη είναι περίπου στο 19%. Οι άλλες 3 μεγάλες αγορές είναι η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία και το Χονγκ Κονγκ.

Το Forex ή το FX είναι ένας συντομότερος όρος που περιγράφει την αγορά συναλλάγματος, μια αγορά στην οποία διαπραγματεύονται τα διάφορα νομίσματα του κόσμου. Πρόκειται για μια διατραπεζική αγορά που δημιουργήθηκε το 1971, όταν η διεθνής αγορά μετατράπηκε από σταθερές σε κυμαινόμενες συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ως αποτέλεσμα του απίστευτου όγκου και της ρευστότητάς της, η αγορά συναλλάγματος έχει γίνει η μεγαλύτερη και πιο σημαντική χρηματοπιστωτική αγορά στον κόσμο.

Οι κύριοι συμμετέχοντες στην αγορά συναλλάγματος είναι: κεντρικές τράπεζες, εμπορικές τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, hedge funds, εμπορικές εταιρείες και ιδιώτες επενδυτές. Οι κύριοι λόγοι για τους οποίους συμμετέχουν στην αγορά Forex είναι:

  1. Κέρδος από διακυμάνσεις σε ζεύγη νομισμάτων (κερδοσκοπία)
  2. Προστασία από τις διακυμάνσεις που προκύπτουν από την εμπορία αγαθών και υπηρεσιών (Αντιστάθμιση).

Με την τεχνολογική εξέλιξη, το διαδίκτυο έχει γίνει ένα σπουδαίο εργαλείο διευκόλυνσης καθώς μπορεί να προσφέρει στους ιδιώτες επενδυτές πρόσβαση σε όλες τις τελευταίες ειδήσεις, τεχνολογίες και εργαλεία Forex.

Η αγορά Forex είναι μια διεθνής εξωχρηματιστηριακή αγορά (OTC). Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για μια αποκεντρωμένη, αυτορρυθμιζόμενη αγορά χωρίς κεντρικό αντισυμβαλλόμενο, σε αντίθεση με τις αγορές μετοχών και συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης. Αυτή η δομή εξαλείφει τα τέλη ανταλλαγής και διεκπεραίωσης, μειώνοντας έτσι το κόστος συναλλαγών. Η εξωχρηματιστηριακή αγορά του Forex αποτελείται από διαφορετικούς συμμετέχοντες – με ποικίλες ανάγκες και ενδιαφέροντα – που συναλλάσονται άμεσα μεταξύ τους. Οι συμμετέχοντες αυτοί μπορούν να χωριστούν σε δύο ομάδες: τη διατραπεζική αγορά και την αγορά των ιδιωτών πελατών.

Η διατραπεζική αγορά: Η διατραπεζική αγορά προσδιορίζει τις συναλλαγές Forex που γίνονται μεταξύ κεντρικών τραπεζών, εμπορικών τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Κεντρικές τράπεζες: Οι Εθνικές κεντρικές τράπεζες (όπως η Αμερικανική Fed και η ΕΚΤ) διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αγορά συναλλάγματος. Ως η κύρια νομισματική αρχή, ο ρόλος τους συνίσταται στην επίτευξη σταθερότητας τιμών και οικονομικής ανάπτυξης. Για το σκοπό αυτό, ρυθμίζουν ολόκληρη την προσφορά χρήματος στην οικονομία, καθορίζοντας τα επιτόκια και τις απαιτήσεις για ελάχιστα αποθεματικά. Διαχειρίζονται επίσης τα συναλλαγματικά αποθέματα της κάθε χώρας που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να επηρεάσουν τις συνθήκες αγοράς και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες.

Εμπορικές Τράπεζες:Οι εμπορικές τράπεζες (όπως η Deutsche Bank και η Barclays) παρέχουν ρευστότητα στην αγορά συναλλάγματος λόγω του όγκου συναλλαγών που χειρίζονται καθημερινά. Ορισμένες από αυτές τις συναλλαγές αντιπροσωπεύουν μετατροπές ξένου συναλλάγματος για λογαριασμό των αναγκών των πελατών, ενώ ορισμένες πραγματοποιούνται από τις ίδιες τις τράπεζες για κερδοσκοπικούς σκοπούς.

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα: Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως οι διαχειριστές χρημάτων, τα επενδυτικά και συνταξιοδοτικά funds αλλά και οι χρηματιστηριακές εταιρείες εμπορεύονται ξένα νομίσματα στο πλαίσιο των υποχρεώσεών τους να αναζητούν τις καλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες για τους πελάτες τους. Για παράδειγμα, o διαχειριστής ενός χαρτοφυλακίου με διεθνείς μετοχές θα πρέπει να ασχοληθεί με συναλλαγές νομισμάτων προκειμένου να αγοράσει και να πουλήσει ξένες μετοχές.

Η Αγορά Ιδιωτών Πελατών: Η αγορά των ιδιωτών πελατών χαρακτηρίζεται από συναλλαγές που γίνονται από μικρότερους κερδοσκόπους και επενδυτές. Οι συναλλαγές αυτές εκτελούνται μέσω των Forex brokers, οι οποίοι ενεργούν ως διαμεσολαβητές μεταξύ της αγοράς ιδιωτών πελατών και της διατραπεζικής αγοράς. Οι συμμετέχοντες στην αγορά αυτή είναι τα hedge funds, οι εταιρείες και οι ανεξάρτητοι επενδυτές.

Hedge Funds:Τα Hedge funds είναι ιδιωτικά επενδυτικά funds που στοχεύουν στην επίτευξη κέρδους χρησιμοποιώντας μόχλευση σε διάφορες κατηγορίες προϊόντων. Τα Macro Hedge Funds αναζητούν ευκαιρίες συναλλαγών στην αγορά Forex. Σχεδιάζουν και εκτελούν συναλλαγές μετά από μια μακροοικονομική ανάλυση που εξετάζει τις συνθήκες που επηρεάζουν μια χώρα και το νόμισμά της. Λόγω της μεγάλης ποσότητας ρευστότητας και των επιθετικών στρατηγικών τους, συνεισφέρουν σημαντικά στη δυναμική της αγοράς συναλλάγματος.

Εταιρείες:Αντιπροσωπεύουν τις εταιρείες που ασχολούνται με δραστηριότητες εισαγωγής/ εξαγωγής με ξένους ομολόγους τους. Η κύρια δραστηριότητά τους απαιτεί να αγοράζουν και να πωλούν ξένα νομίσματα σε αντάλλαγμα για αγαθά, τα οποία είναι εκτεθειμένα σε συναλλαγματικούς κινδύνους. Μέσω της αγοράς Forex, μετατρέπουν τα νομίσματα και αντισταθμίζουν – προστατεύουν τους εαυτούς τους από μελλοντικές διακυμάνσεις.

Ιδιώτες/Ανεξάρτητοι επενδυτές: Οι ιδιώτες/ανεξάρτητοι επενδυτές εμπορεύονται Forex με δικά τους κεφάλαια προκειμένου να επωφεληθούν από την κερδοσκοπία σχετικά με τις μελλοντικές συναλλαγματικές ισοτιμίες. Δραστηριοποιούνται κυρίως μέσω πλατφορμών Forex που προσφέρουν χαμηλά spreads, άμεση εκτέλεση συναλλαγών και λογαριασμούς περιθωρίου κέρδους υψηλής μόχλευσης.